Rodzaje tachografów i terminy ich legalizacji

Termin legalizacji tachografu zależy od jego rodzaju oraz wieku pojazdu. Pierwsza legalizacja nowego tachografu musi odbyć się w ciągu 14 dni od daty rejestracji pojazdu. Każda kolejna, cykliczna kalibracja powinna być wykonywana co dwa lata, a jej wykonanie potwierdza specjalna tabliczka informacyjna umieszczona w kabinie pojazdu. Od 21 sierpnia 2023 roku wszystkie nowe pojazdy ciężarowe rejestrowane na terenie Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwajcarii muszą być fabrycznie wyposażone w inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2). Koszt kalibracji zależy od typu urządzenia – proces dla nowszych tachografów inteligentnych jest zazwyczaj droższy niż dla starszych modeli cyfrowych lub analogowych.

Jak często należy przeprowadzać kalibrację tachografu?

Czym jest regularna kalibracja tachografu, co ile należy ją przeprowadzać i jakie zmiany w pojeździe to wymuszają? Pierwszej legalizacji wymagają oczywiście wszystkie nowe tachografy (nie później niż w ciągu 14 dni od daty rejestracji pojazdu). Zgodnie z przepisami unijnymi oraz krajowymi każda kolejna kalibracja musi odbywać się co dwa lata. Dowodem jej przeprowadzenia jest tabliczka informacyjna, umieszczana na ramie drzwi pojazdu, przy słupku B, przy drzwiach kierowcy lub przy tachografie. To na niej znajduje się data ważności legalizacji tachografu. Oprócz okresowej kalibracji wymaganej przepisami jest również spory zbiór okoliczności nietypowych. Jeśli zaistnieje jedna z nich, to wówczas niezbędna jest ponowna kalibracja poza określonymi przepisami ramami czasowymi. Kiedy jest to wymagane?

• przy zmianie numeru rejestracyjnego,
• przy uszkodzeniu i naprawie tachografu,
• w przypadku zerwania plomb zabezpieczających na tachografie lub u wyjścia impulsatora ze skrzyni biegów,
• przy stwierdzeniu wadliwego działania tachografu,
• po wymianie wymiana opon na osi napędowej pojazdu,

Zaniedbanie obowiązku kalibracji grozi wysokimi karami: 2000 zł za brak tachografu oraz 1000 zł za brak ważnej kalibracji. Obowiązek kontrolowania terminów legalizacji spoczywa zazwyczaj na kierowcach, jednak odpowiedzialność za zapłatę kary ponosi osoba zarządzająca transportem w firmie oraz przewoźnik.

Kiedy wymagana jest kalibracja tachografu poza terminem?

Czy wiesz, że: Istnieją sytuacje, które wymuszają ponowną kalibrację tachografu, niezależnie od standardowego, dwuletniego terminu. Konieczność taka pojawia się, gdy kluczowe parametry pojazdu lub samego urządzenia ulegają zmianie, co mogłoby wpłynąć na dokładność zapisów. Do zdarzeń wymagających natychmiastowej kalibracji należą:

• zmiana numeru rejestracyjnego pojazdu,
• każda wymiana opon na osi napędowej (zmieniająca obwód koła),
• uszkodzenie lub naprawa samego tachografu,
• zerwanie plomb zabezpieczających urządzenie,
• stwierdzenie wadliwego działania tachografu podczas kontroli.

Przebieg kalibracji tachografu cyfrowego

Standardowa procedura kalibracji tachografu cyfrowego trwa zazwyczaj nie dłużej niż dwie godziny. Proces rozpoczyna się od podłączenia urządzenia do komputera diagnostycznego, co pozwala uzyskać dostęp do jego ustawień i konfiguracji. Następnie diagnosta przeprowadza testy wydajności i dokładności pomiarów, a na końcu dostosowuje parametry urządzenia do specyfikacji pojazdu. Instalację, naprawę oraz kalibrację tachografów mogą przeprowadzać wyłącznie warsztaty lub instalatorzy posiadający uprawnienia przyznane przez Główny Urząd Miar. Podczas pierwszej kalibracji w pamięci urządzenia zapisywane są dane takie jak numer VIN, kod państwa, rozmiar opon, ustawienia ogranicznika prędkości, aktualny czas UTC, przebieg oraz dwa kluczowe współczynniki: charakterystyczny współczynnik pojazdu (w) i stała tachografu (k).

Koszt kalibracji tachografu – jakie czynniki wpływają na cenę usługi?

Ile kosztuje kalibracja tachografu? Z pewnością mniej niż kara za uchybienia. Koszt usługi może być różny w zależności od rodzaju urządzenia oraz regionu. Dla tachografów analogowych oraz urządzeń cyfrowych wyprodukowanych do 2019 roku cena legalizacji waha się od 300 do 500 złotych. Nieco drożej wygląda to w przypadku urządzeń inteligentnych I generacji (G2V1) – tu można spodziewać się wyższych stawek za kalibrację, w przedziale od 500 do 650 złotych. Pamiętajmy również, że od 21 sierpnia 2023 roku inteligentne tachografy drugiej generacji stały się obowiązkowym wyposażeniem każdej nowo rejestrowanej ciężarówki w Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwajcarii. Tutaj koszt kalibracji będzie zapewne jeszcze wyższy, ale po zakończeniu okresu przejściowego ceny powinny się ustabilizować. Inteligentne tachografy są zaawansowaną technologicznie wersją tachografów cyfrowych, posiadają  między innymi nowoczesne lokalizatory GNSS, które dają możliwość zdalnego odczytu danych przez organy kontroli drogowej. Niezależnie od tego, ile kosztuje kalibracja tachografu, cena tej usługi nigdy nie powinna być przyczyną zaniedbań. Za brak tachografu inteligentnego w wyposażeniu ciężarówki w terminie wskazanym w rozporządzeniu unijnym grozi kara pieniężna w wysokości  10 000 zł  dla firmy transportowej i 2000 zł dla osoby odpowiedzialnej za zarządzanie transportem.

Jakie dokumenty są potrzebne do kalibracji?

Do przeprowadzenia kalibracji tachografu niezbędne jest przedstawienie w warsztacie odpowiednich dokumentów pojazdu. Najważniejszym z nich jest dowód rejestracyjny, który zawiera podstawowe dane identyfikacyjne, takie jak numer VIN i numer rejestracyjny, konieczne do prawidłowego zaprogramowania urządzenia. Dokładna lista wymaganych dokumentów może się różnić w zależności od warsztatu i specyfiki zlecenia. Z tego powodu zawsze warto zweryfikować wymagania bezpośrednio w wybranym punkcie serwisowym lub sprawdzić aktualne przepisy, aby zapewnić pełną zgodność z obowiązującymi regulacjami i uniknąć opóźnień. Przeczytaj także: Jak efektywnie zarządzać czasem pracy jako kierowca zawodowy?